Inteligencja Emocjonalna

Inteligencja emocjonalna (EQ) określa zbiór umiejętności, które mają bezpośredni wpływ na  jakość budowanych  relacji z otoczeniem. Jest nią również łatwość w panowaniu nad własnymi emocjami, rozpoznawaniu i  nazywaniu ich. Zdolność do dostrzegania w jaki sposób wpływają one na innych ludzi. Umiejętności te odgrywają ważną rolę wszędzie tam, gdzie wchodzimy w relację z drugim człowiekiem (środowisko zawodowe, rodzinne, koleżeńskie, partnerskie, itp.). Ogromną zaletą inteligencji emocjonalnej jest to, że można ją rozwijać na każdym etapie życia.

eq-01

Jakość relacji a poziomy inteligencji emocjonalnej

Zdecydowanie łatwiej przebiega proces porozumiewania się, gdy relacja składa się z osób posiadających wysoki poziom EQ. Posiadają one zdolność do oceny własnych emocji. Są ukierunkowane na poszukiwanie rozwiązań w momencie, gdy pojawia się sytuacja trudna (np. dążą do wyjaśnienia problemu). Postępują zgodnie z własnym kodeksem wartości, zasad. Cechują się wysokim poziomem empatii. Sprawnie odczytują i rozumieją stan emocjonalny innych ludzi. Są skłonne do niesienia pomocy i udzielania wsparcia dzięki posiadanej wrażliwości emocjonalnej. Posiadają umiejętność łagodzenia konfliktów, wzbudzania u innych pozytywnych zachowań oraz zjednywania otoczenia (umiejętności przywódcze). Kolejnym atutem jest umiejętność tworzenia więzi, budowania atmosfery sprzyjającej współpracy.

Zagrożenia moją pojawić się wówczas, gdy relacja składa się z osób, które:

  • Wykazują niski poziom EQ.
    Każda ze stron dba tylko i wyłącznie o własne potrzeby, nie uwzględniając potrzeb innych. Istnieje ryzyko, że takiej relacji nie zostanie zbudowana więź oparta na poczuciu bezpieczeństwa i zaufaniu.
  • Jedna z osób posiada wysoki poziom Inteligencji Emocjonalnej, a druga niski.
    Tutaj pojawia się ryzyko, że u jednej ze stron pojawi się potrzeba budowania więzi, zaś druga nie będzie takiej chęci wykazywać. To może być przyczyną licznych konfliktów i nieporozumień.

Przykłady zachowań empatycznych i pozbawionych empatii

Sytuacja

Empatia

Brak Empatii

Jedna ze stron ma potrzebę rozmowy na ważny dla niej temat.

Rozumiem, że ta rozmowa jest dla Ciebie ważna.

Nie chce mi się o tym rozmawiać. Wymyślasz.

Jedna ze stron nie wie w jaki sposób rozwiązać problem.

Myślę, że uda nam się znaleźć jakieś dobre dla Ciebie rozwiązanie.

To Twój problem. Dasz radę. Nie z takimi rzeczami człowiek sobie musi radzić.

Dwie osoby umówiły się na spotkanie. Jedna z nich informuje, że jest zmęczona i chciałaby przełożyć spotkanie na inny dzień.

Odpocznij, myślę, że bez problemu znajdziemy termin, który będzie dla Ciebie bardziej  odpowiedni.

Ciebie wiecznie dopada zmęczenie. Miałem/ -am nadzieję, że dziś się spotkamy. Teraz muszę zmieniać swoje plany.

Nowy pracownik popełnił  kilka błędów w powierzonych mu zadaniach.

Popełniłeś kilka błędów. Pokażę Tobie gdzie się one pojawiły. Podzielę się z Tobą wskazówkami. Myślę, że to ułatwi Tobie pracę.

Popełniasz podstawowe błędy. Musisz się poprawić. Będę mieć Ciebie na uwadze.

W pewnym momencie Twoje dziecko zaczyna płakać.

Co takiego się wydarzyło, że płaczesz? Może mi opowiesz? 

Znowu ryczysz. Przestań się mazgaić. Tak nie wypada. Inni na Ciebie patrzą.

     

 

Zachowania pozbawione empatycznego nastawienia do ludzi

Do najbardziej powszechnych postaw, które są pozbawionego empatycznego podejścia do otoczenia można wyróżnić: 

  • Krytykowanie, gdy dana osoba nie prosi o informacje zwrotną. 
  • Wyśmiewanie czyiś słabości, nieumiejętności. 
  • Publiczne upokarzanie.
  • Wydawanie negatywnych osądów i ocen bez dowodów popartych faktami.
  • Agresja słowna. 

Postawy te mogą wynikać z niskiego poziomu empatii, czyli zdolności do odczytywania i przewidywania emocji innych osób. 

Niski poziom empatii (tzw. chłód emocjonalny) blokuje możliwość doświadczania siebie w kontaktach z otoczeniem. Ukazuje się w postaci obojętności na uczucia innych. Takim osobom z trudem przychodzi zawieranie wszelkich kompromisów, ustalanie wspólnych zasad. Bardzo chętnie stawiają innym swoje warunki. Chłód emocjonalny to forma obrony przed zaangażowaniem. Postawy te czynią taką osobę zaradną, niezależną, samowystarczalną, pozwalają utrzymać dystans pomiędzy nią a otoczeniem. 

eq-02

Straty wynikające z niskiego poziomu Inteligencji Emocjonalnej

Każdy człowiek posiada swój indywidualny zestaw potrzeb. Wówczas, gdy spora ilość potrzeb emocjonalnych nie jest zaspokojona, zaczynają się pojawiać negatywne emocje. Ich nagromadzenie może prowadzić do obniżenia bądź zaniku  przyjemności z obcowania z drugą osobą. Rozpad relacji często jest ceną, jaką płaci się za nieporozumienie w sferze dbania o wzajemne potrzeby. Umiera bliskość, poczucie bezpieczeństwa, a więzi rozpadają się. 

Rozwój Inteligencji emocjonalnej to szansa na:

  • Zrozumienie tego, jak ważną rolę odgrywają emocje w życiu codziennym.
  • Umiejętność rozpoznawania emocji własnych oraz innych ludzi.
  • Uświadomienie sobie czynników wywołujących emocje.
  • Nabycie umiejętności reagowania w sytuacjach, gdy u innych pojawią się negatywne emocje.
  • Umiejętność przekształcania emocji negatywnych na pozytywne.
  • Budowanie przyjemnych, wartościowych relacji z innymi ludźmi.

Wielu ludzi pozbawionych empatycznego podejści nakłania innych do tego, aby myśleli, czuli i zachowywali się w taki sposób w jaki oni uważają za słuszny. Rozwój inteligencji emocjonalnej to przede wszystkim umiejętność akceptowania innych z ich własnym zapleczem potrzeb i emocji. Jest to nauka uczuwania się w to, co czuje druga osoba. Każde słowo wypowiadane do drugiego człowieka może być drogą do porozumienia się, lecz może być również jej ogromną barierą. 

Kodeks, którym kieruje się osoba z wysokim poziomem inteligencji emocjonalnej:

kdoeks-osoby-eqWypracowanie wysokiego poziomu inteligencji emocjonalnej wymaga chęci, zaangażowania, czasu oraz znajomości technik pracy nad własnymi emocjami. Jest to proces długotrwały chociażby z tego względu, iż konieczna jest zmiana nawyków związanych z myśleniem o sobie i innych. Polega również na doświadczaniu siebie w kontaktach z innymi, obserwacji własnego zachowania oraz tego, w jaki sposób zachowanie to wpływa na innych ludzi. 

“Kiedy słuchamy cudzych uczuć i potrzeb, bardzo dużo przez to mówimy” 
Marshall B. Rosenberg 

 

oprMonikaJ

   Monika Janicka
emailfacebook