Perswazja i manipulacja – anioł i diabeł

W dobie XXI w. zewsząd ,,bombardują” nas ataki manipulacji. Niejednokrotnie nie zdajesz sobie sprawy z tego, że ktoś próbuje Tobą manipulować. Moim zdaniem  nie jest to dobre zjawisko i należy z nim walczyć. Niektórzy mylą pojęcie perswazji z manipulacją. Stosowanie perswazji nie jest niczym złym. Wręcz przeciwnie. Może ona  bardzo Ci pomóc w życiu. Jednak, aby skutecznie stosować perswazję i bronić się przed manipulacją dobrze jest najpierw dostrzec różnice między nimi. 

argument-boxing-conflict-343

Perswazja a manipulacja – różnice

Podstawowa różnica między manipulacją a perswazją wynika z formy stosowania. Perswazja polega na wykorzystaniu logicznych argumentów, aby przekonać drugą osobę do czegoś. Natomiast stosując manipulację oddziałujemy na kogoś za pomocą różnych technik. Tak, aby ta osoba nie dowiedziała się, że jest podmiotem manipulacji. Manipulacja polega na wywieraniu wpływu na drugą osobę za pomocą słów, mimiki, gestów. To także ,,granie” na emocjach i uczuciach. Jest zwykle działaniem świadomym, nastawionym na określony efekt. Ma na celu wywołanie na manipulowanej osobie określonych działań, decyzji.       

Spojrzenie ,,pod lupą”

 

woman_with_magnifying_glass_186653

Perswazja jest wtedy, gdy przekonujemy kogoś – za pomocą argumentów do  działania na naszą korzyść. Nie ukrywa się intencji. Szuka się w drugiej osobie cech, które pomogłyby nam wpłynąć na nią tak by przeszła na naszą stronę. Ze względu na cele wyróżnia się trzy rodzaje perswazji: 

  • perswazja przekonująca – jej zadaniem jest dowieść komuś słuszności , 
  • perswazja nakłaniająca (propaganda) – nastawiona na pozyskanie dla idei czy doktryny jak największej liczby zwolenników 
  • perswazja pobudzająca (agitacja) – zjednanie odbiorcy dla jakiejś idei, poglądu.

Warto wiedzieć, że jeżeli chodzi o manipulację,  jest ona stosowana za pomocą różnych środków. Są nimi m.in.:

  • aktywne techniki psychologiczne – np. tworzenie  nastroju chwili
  • użycie sygnałów dźwiękowych wpływających na świadomość i system decyzyjny
  • odurzenie (środkami farmakologicznymi, alkoholem)
  • obietnice bez pokrycia
  • wyszukanie słabych punktów danej osoby i wywarcie wpływu na nie
  • wykorzystanie nieuwagi i podsunięcie gotowych rozwiązań, nie przedstawiając pełnego obrazu (np. umowy)
  • nie przedstawienie osobie manipulowanej możliwości wyboru

Jak widać manipulacja wiąże się z respektowaniem norm moralnych, oszukiwaniem, kłamstwem.  Natomiast perswazja posiada wydźwięk pozytywny, nie wykracza poza obszar wolności osobistej. Można przekonywać kogoś do rzucenia palenia, kupna określonego towaru itd. używając łagodnych metod. Istotne jest to, iż za skuteczność technik perswazyjnych odpowiadają konkretne mechanizmy psychologiczne. Jednak trudno jest przypisać jednej technice skuteczność wynikającą tylko z jednego mechanizmu oddziaływania. Warto pamiętać, że każdy człowiek jest inny, dlatego nie ma określonego zbioru technik działających na każdego, bez wyjątku. Natomiast drugiej strony, ludzie są pod wieloma względami podobni do siebie. Posiadają siedem podstawowych uczuć, na które reagują identycznie. To np. uczucie rozbawienia- ludzie reagują śmiechem –  bez względu na płeć czy przynależność do grupy społecznej. Sądzę, że warto poznawać zasady jakimi perswazja działa na ludzką psychikę. To trochę jak działanie iluzjonisty. Niby czaruje, a tak naprawdę wykorzystuje ludzką percepcję do tworzenia swoich trików. Jeśli zechcesz stać się magikiem perswazji –  poznaj ludzkie myślenie, instynkty.

ivrea-rails-railways-1559

Perswazja czy manipulacja – co wybierasz?

  Jak widać jesteśmy zewsząd otaczani przez perswazję i manipulację. Sądzę, że należy bronić się przed manipulacją i korzystać z perswazji. Nauczenie się technik perswazji oraz odpieranie ataków manipulacyjnych to niełatwe zadania. Jednak na szczęście ćwiczenie czyni mistrza. Moim zdaniem warto mieć na uwadze zasadnicze różnice między perswazją a manipulacją:

Manipulacja 

Perswazja 

 wykorzystuje ludzkie słabości, nieświadomość

wykorzystuje tylko określone cechy, poglądy danej osoby

siła umiejętnego wykorzystania technik

siła argumentów

zazwyczaj osoba nie jest świadoma, że została poddana manipulacji

nie są ukrywane intencje i cele działania

ważne są tylko cele osoby, która ją stosuje

 

dąży się do kompromisu


Gdy dostrzeżesz manipulację i zwątpisz w siłę działania perswazji, to pamiętaj, że tak jak powiedział Phil Bosmans ,, szczęście znajduje się w tobie. Zaczyna się na dnie twojego serca, a ty możesz je wciąż powiększać, pozostając życzliwym tam, gdzie inni bywają nieżyczliwi, pomagając tam, gdzie już nikt nie pomaga, będąc zadowolonym tam, gdzie inni tylko stawiają żądania”.